ที่มาของโกศ และพัฒนาการของโกศรูปแบบใหม่ ๆ ในปัจจุบัน

ย้อนความรู้ที่มาของโกศ วัฒนธรรมรำลึกถึงผู้ตาย ที่ไม่ได้มาจากไทย และพัฒนาการของโกศรูปแบบใหม่ ๆ ในปัจจุบัน

การเก็บอัฐิใส่โกศหลังเสร็จสิ้นพิธีฌาปนกิจ เพื่อนำกลับมากราบไหว้บูชาที่บ้าน หรือเก็บไว้ในพื้นที่วัด เป็นวัฒนธรรมการแสดงออกถึงความเคารพ ความกตัญญูความรักความอาลัยต่อผู้ล่วงลับ ตามธรรมเนียมของชาวไทยพุทธ รวมถึงเป็นการจัดการกับความรู้สึก เป็นการซัพพอร์ตทางจิตใจเมื่อคนที่เรารักจากไป 

สำหรับความเป็นมาของการเก็บอัฐิผู้ตายใส่โกศนั้น ไม่ได้มีต้นกำเนิดมาจากชาวสยามแต่อย่างใด แต่สันนิษฐานว่ามาจาก"การฝังศพครั้งที่สอง" (secodary burial) ของชาวเอเชียอาคเนย์ หรือพื้นที่แถบเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ในยุคโบราณ  ของเรานี่เอง สำหรับการฝังศพครั้งที่สองนั้น เป็นการฝังศพมนุษย์ซ้ำอีกครั้ง โดยในการฝังครั้งแรกจะรอจนร่างกายเปื่อยยุ่ย สลายตัวสักระยะ จากนั้นจึงนำส่วนที่เหลือซึ่งอาจมีชิ้นส่วนของกระดูก เช่น กระโหลกศีรษะ มาฝังครั้งที่สองในภาชนะฝังศพอื่นต่อไป  โดยภาชนะนั้น ๆ อาจบรรจุเอาข้าวของเครื่องใช้ เครื่องปั้นดินเผา เครื่องประดับของผู้ตายบรรจุลงไปด้วย เพื่อเป็นการอุทิศให้ผู้ตายนำไปใช้ในโลกหน้า วัฒนธรรมนี้จึงมีความใกล้เคียง และน่าจะเป็นที่มาของการบรรจุอัฐิคนตายใส่โกศ  เพื่อทำบุญอุทิศส่วนกุศลนั่นเอง ซึ่งในประเทศไทยเองก็มีการขุดค้นพบการฝังศพในลักษณะนี้ คือมีการนำกระดูกของผู้ตายบรรจุใส่ภาชนะดินเผาโบราณ มีอายุยาวนานก่อนประวัติศาสตร์ และในประเทศเพื่อนบ้านอย่างลาวก็ค้นพบเช่นกัน การนำกระดูกผู้ตายใส่ภาชนะต่าง ๆ ก่อนการเกิดขึ้นของโกศ จึงเป็นวัฒนธรรมร่วมที่เรามีอยู่ร่วมกันมาอย่างยาวนาน 

ต่อมาเมื่อไทยได้รับวัฒนธรรมจากอินเดียทำให้เปลี่ยนแปลงจากการฝังศพสู่การเผาศพ และนำกระดูกมาเก็บในโกศนั่นเอง สำหรับคำว่าโกศ ในทางนิรุกตินัย หรือที่มาของคำเป็นภาษาสันสกฤต แปลว่าเครื่องครอบ หรือเครื่องห่อหุ้ม มีให้เห็นตั้งแต่ในศิลาจารึกของพวกจามมาตั้งแต่พ.ศ. 1623 โดยแรกเริมก็เป็นโกศบรรจุพระบรมศพของพระมหากษัตริย์ เจ้านาย และเชื้อพระวงศ์ชั้นสูง มาตั้งแต่พุทธศตวรรษที่ ๒๒ ทำให้โกศ หรือพระโกศในตอนนั้นจะต้องถูกตกแต่งอย่างวิจิตรงดงามด้วยทองคำ และเครื่องแก้วต่าง ๆ ก่อนจะค่อยเป็นที่นิยมในหมู่ชนชั้นสูง ชนชนกลาง และกลายเป็นวัฒนธรรมที่ประชาชนก็นำมาใช้ เพื่อบรรจุอัฐิของผู้ตาย สิ่งที่เปลี่ยนแปลงไปคือโกศไม่จำเป็นต้องมีขนาดใหญ่อีกต่อไป แต่สามารถลดขนาดให้เล็กเพียงพอสำหรับบรรจุบางส่วนของอัฐิ โดยยังคงความสวยงาม และความประณีต ส่งต่อมาจนถึงปัจจุบันสมัย 

พัฒนาการของโกศรูปแบบใหม่ ๆ ในปัจจุบัน

สำหรับพัฒนาการของโกศในปัจจุบัน ได้มีการปรับรูปแบบให้มีความร่วมสมัย เหมาะกับวิถีชีวิตของคนไทย โดยมีรูปแบบดังนี้

1.โกศมุก

ปรับเปลี่ยนรูปแบบจากโกศทรงสูง มียอดยาวเรียวให้ออกมาในรูปแบบโถทรงกลม ง่ายต่อการบรรจุ และเก็บรักษา โดยทำมาจากวัสดุที่เป็นกระเบื้องขาวมุก และลงลวดลายสีทองเพิ่มความหรูหรา แต่ให้ความประณีตแบบเดียวกับการประดับมุกในงานหัตถศิลป์ชั้นสูงโบราณ ผสมผสานงานฝีมือจากอดีตสู่รูปแบบที่จับต้องได้ในปัจจุบัน ด้วยราคาย่อมเยาที่ใคร ๆ ก็เข้าถึงได้

2. โกศมุกทรงกลม /เหลี่ยม

กระเบื้องขาวมุกยังคงเป็นวัสดุที่ได้รับความนิยมสูง เปลี่ยนรูปแบบจากโกศสีทองแบบโบราณ สู่โกศมุกสีขาว สะอาดตา เรียบง่ายแต่หรูหรา โดยโกศมุกทรงสูงที่ใกล้เคียงแบบโบราณนั้นก็ยังคงเป็นที่นิยมสำหรับคนในปัจจุบัน โกศมุกสูงมียอดนั้นมีทั้งออกแบบให้มีทั้งทรงกลม และทรงเหลี่ยม มีข้อแตกต่างคือ ทรงกลมนั้นยังคงไว้ซึ่งความสูงแบบโกศโบราณ แต่ทำให้เรียบง่ายด้วยการทำให้พื้นที่รอบตัวโกศกลมกลึง ไม่มีเหลี่ยมมุม ง่ายต่อการเก็บรักษา ส่วนโกศทรงเหลี่ยมนั้นก็มีการเพิ่มเหลี่ยมมุม เพิ่มฉากให้กับลำตัวโกศ สวยงามมีรายละเอียดเพิ่มขึ้่นนั่นเอง

3.โกศเบญจรงค์ 

ในสมัยโบราณนั้น โกศทำจากวัสดุไม่กี่ประเภท เช่น ทองคำ ทองเหลือง เงิน หรือไม้สัก แต่ในปัจจุบันยังมีอีกหนึ่งทางเลือกสำหรับคนที่รักความประณีต หรูหรา แต่ไม่ต้องการเลือกใช้เครื่องเงินเครื่องทองในการทำโกศอีกต่อไป นั่นก็คือ โกศเบญจรงค์ เป็นโกศที่ได้รับแรงบันดาลใจมาจากเครื่องเบญจรงค์ ภาชนะล้ำค่าคู่วัฒนธรรมไทย ซึ่งเป็นภาชนะที่ต้องผ่านการปั้น และเคลือบโดยทำการเขียนลวดลายต่าง ๆ โดยใช้วิธีลงยา ส่วนคำว่า “เบญจรงค์” หมายถึง 5 สีที่เขียนลวดลายต่าง ๆ ลงบนเครื่องเบญจรงค์ ในอดีตใช้ในราชสำนัก และเจ้านายชั้นสูง ปัจจุบันเป็นที่นิยมของผู้ที่รักในความหรูหรา วิจิตรของลวดลายที่งดงาม โดยโกศเบญจรงค์ก็มีทั้งทรงสูงแบบเจดีย์ ที่เลือกได้ว่าอยากได้ลำตัวกลม หรือเหลี่ยม หรือแบบโถเบญจรงค์ก็มีเช่นกัน 

การเก็บอัฐิใส่โกศจึงเป็นวัฒนธรรมที่สืบทอดมาแต่โบราณ และควรค่าต่อการอนุรักษ์สืบต่อไป เพราะเป็นการแสดงออกถึงความเคารพ ความกตัญญู ความรัก ความอาลัยต่อผู้ล่วงลับที่ดีงาม 

หากคุณกำลังมองหาโกศที่มีความสวยงาม หลากหลายรูปแบบ ทั้งโกศมุกแบบกลม หรือเหลี่ยม  โถมุก หรือโกศเบญจรงค์ ในขนาดต่าง ๆ Funeralthai บริการจัดจำหน่าย ของชำร่วยงานศพ ที่ระลึกงานฌาปนกิจ ของที่ระลึกงานฌาปนกิจ ของชําร่วยงานฌาปนกิจ พร้อมสิ่งจำเป็นที่ต้องใช้ร่วมในการดำเนินพิธีฌาปนกิจ เช่น โกศมุก - โถมุก, โกศเบญจรงค์ สำหรับบรรจุอัฐิ, ดอกไม้จันทน์, ดอกไม้จันทน์ช่อประทาน, เหรียญโปรยทาน, ของชำร่วยงานพระราชทานเพลิงศพ, หนังสืองานศพ, E การ์ดงานศพ, พวงหรีด, พวงหรีดดอกไม้สดชาววัง รวมไปถึงอาหารว่างงานศพ Snack Box อบร้อน สดใหม่ ส่งด่วนวันต่อวัน เราคัดสรรวัสดุอย่างดีเพื่อส่งความรัก ความอาลัยถึงผู้วายชนม์อย่างสมเกียรติ บริการด้วยใจ รวดเร็วในการดำเนินงาน และบริการจัดส่งถึงที่ทั่วประเทศ ด้วยประสบการณ์กว่า 50 ปี

Funeralthai: ร้านพรมงคล 

ของชำร่วยงานศพ ใหม่ล่าสุด 2023 กว่า 1000+แบบ ราคาถูก เริ่มต้น 8 บาท  สั่งเลย ส่งด่วนทั่วไทย

โทร.  02-225-8283, 089-969-9945