ดอกไม้จันทน์ กับเรื่องที่ "ควร" และ "ไม่ควรทำ"

6 ข้อแนะนำ การจัดอาหารว่างงานศพ ของแจกงานศพ ให้ผู้มาร่วมงานเกิดความประทับใจ

ดอกไม้จันทน์เป็นส่วนหนึ่งของแจกงานศพที่ไม่ได้มีไว้เพื่อผู้ร่วมงาน แต่เป็นสื่อแทนแสดงความรัก ความอาลัย และความเคารพต่อผู้ที่จากไป โดยการวางใส่ไวในใต้เชิงตะกอนสำหรับจุดไฟ หรือวางหน้าพานศพ ซึ่งเชื่อกันว่าเป็นประเพณีที่สืบทอดกันมาตั้งแต่โบราณ นับตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยา โดยก่อนจะเป็นดอกไม้จันทน์ในงานนั้น คำว่า “จันทน์”  จริงแล้วมาจาก ท่อนจันทน์ หรือ ไม้จันทน์ ซึ่งเป็นไม้ที่มีกลิ่นหอม มีความเป็นมงคล และปัจจุบันเป็นไม้หายาก มีน้ำมันในตัวเหมาะสำหรับนำมาสกัดเป็นน้ำมันหอมระเหย ไม้จันทน์ถูกนำมาสร้างเป็น พระโกศ สำหรับเชื้อพระวงศ์ชั้นสูง และใช้ประดับเป็นเครื่องหอมในพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระศพเพราะเพื่อความสมพระเกียรติ การใช้ไม้จันทน์ในงานศพของเชื้อพระวงศ์ชั้นสูงจึงถูกส่งต่อเป็นธรรมเนียมปฏิบัติมายังประชาชนทั่วไป และเริ่มประดิษฐ์เป็นดอกไม้จันทน์ โดยการนำไม้จันทน์มาไสให้เป็นแถบบางขนาดเล็ก และตกแต่งเป็นช่อดอกไม้เล็ก ๆ ซึ่งวัสดุในการทำดอกไม้จันทน์ก็เปลี่ยนไปตามยุคสมัย มีการใช้วัสดุทดแทนอื่น ๆ แทนไม้จันทน์ที่เป็นไม้หายาก และมีราคาแพงมากขึ้น เช่น ใบยางพารา กระดาษ หรือเปลือกข้าวโพด เป็นต้น และมีการประดิษฐ์ประดอยดอกไม้จันทน์ให้มีลักษณะวิจิตรมากขึ้น และเป็นดอกไม้ชนิดต่าง ๆ เช่น ดอกกุหลาบ ดอกแก้ว ดอกพุทธรักษา และมีสีสันมากขึ้นนอกจากสีขาว อาทิ สีครีม สีดำ สีเหลืองอ่อน หรือการนำดอกไม้จันทน์มาเข้าช่อเป็นช่อใหญ่สำหรับบุคคลสำคัญ หรือประธานในพิธี เรียกว่าดอกไม้จันทน์ช่อประธาน 

นอกจากเพื่อแสดงถึงความรัก ความอาลัยต่อผู้เสียชีวิต การวางดอกไม้จันทน์ยังเป็นไปตามความเชื่อของชาวพุทธที่ว่า กลิ่นหอมของดอกไม้จันทน์จะนำดวงจิตของผู้ตายสงบ และขึ้นสู่สวรรค์ ซึ่งกลิ่นจากไม้จันทน์ที่นำมาเป็นฟืน เป็นกุศโลบายหนึ่งเพื่อกลบกลิ่นไม่พึงประสงค์ เนื่องจากในอดีตยังไม่มีการฉีดฟอร์มาลีนอีกด้วย แต่ในปัจจุบันที่นวัตกรรมการจัดการร่างผู้เสียชีวิตดีขึ้นแล้ว แต่การวางดอกไม้จันทน์ก็ยังเป็นสิ่งจำเป็นที่ทำสืบต่อกันมา 

ส่วนประกอบทั่วไปของดอกไม้จันทน์ชนิดธรรมดา

ดอกไม้จันทน์ทั่วไปที่ไม่ใช่ดอกไม้จันทน์ช่อประธาน จะมีส่วนประกอบหลัก ๆ คือ

1.กลีบเกสร: มักใช้ม้วนเป็นเกลียวพันกับก้านมะพร้าว หรือวัสดุที่ใช้เป็นก้าน ตัดเป็นฝอยเหมือนเกสร หรือตามที่ออกแบบดีไซน์

2. กลีบดอก: ใช้สำหรับจับเข้ากับกลีบเกสรเป็นดอก โดยดอกไม้จันทน์ส่วนใหญ่ 1 ดอกจะมี 4 กลีบ แต่ทั้งนี้ก็ขึ้นอยู่กับการออกแบบ และขนาดของผู้ทำ

3.หนวดจันทน์:  คือการนำไม้จันทน์มาม้วนเป็นเกลียว แล้วนำเข้าช่อดอกที่ทำเตรียมไว้สูงเหนือช่อดอกไม้จันทน์ บางเจ้าใช้ผูกกับธูปเทียนในการเก็บรักษาดอกไม้จันทน์ที่ทำเสร็จแล้ว มักจะถูกเก็บใส่ซองพลาสติกเพื่อป้องกันอากาศไม่ให้เข้า

รวมความเชื่อ อะไรควรทำ/ไม่ทำ ในการวาง “ดอกไม้จันทน์” 

1.ไม่ควรยื่น หรือส่งดอกไม้จันทน์ให้ผู้อื่น หรือรับจากมือผู้อื่น

ดอกไม้จันทน์มักจะถูกวางไว้บนพาน หากคุณต้องการหยิบดอกไม้จันทน์ไปวางใต้เชิงตะกอน หรือหน้าโกศ คุณควรหยิบจากพานด้วยตัวเอง ในขณะเดียวกันก็ไม่ควรที่จะหยิบดอกไม้จันท์ หรือส่งดอกไม้จันทน์ต่อให้ผู้อื่น เพราะการรับ หรือส่งต่อดอกไม้จันทน์อาจเป็นลางร้ายที่หมายถึงการหยิบยื่นความสูญเสียให้ผู้อื่น หรือเป็นการส่งต่อโชคร้ายให้กับผู้อื่น

2.ไม่ควรชมดอกไม้จันทน์ว่าสวย หรืออยากได้ 

มีความเชื่อที่ส่งต่อกันมาว่าไม่ควรชื่นชมดอกไม้จันทน์ว่าสวยงาม มีกลิ่นหอม หรือว่าอยากได้ เพราะมีความหมายถึงการอยากได้ความตาย ซึ่งอาจทำให้มีการสูญเสียตามมา รวมถึงสิ่งอื่น ๆ ในงานศพ เช่น ดอกไม้ในงาน พวงหรีด ก็ไม่นิยมชมว่าสวยเช่นกัน 

3.ไม่ควรยกมือไหว้คนอื่นขณะถือดอกไม้จันทน์ไว้ในมือ

ก่อนการวางดอกไม้จันทน์จะมีการยกมือไหว้เคารพศพก่อน จึงไม่นิยมยกมือไหว้ผู้อื่นขณะถือดอกไม้จันทน์อยู่ในมือ เพราะอาจเป็นลางร้ายได้ หากต้องการทำความเคารพหรือทักทายผู้อื่นขณะมีดอกไม้จันทน์ในมือ ลองเปลี่ยนเป็นการโค้งตัว หรือวางดอกไม้จันทน์ก่อนแล้วค่อยไหว้ 

4.ควรวางดอกไม้จันทน์ด้วยความเคารพ 

ในขณะที่วางดอกไม้จันทน์ ควรสำรวมกิริยาท่าทางให้อยู่ในความสงบเรียบร้อย ไม่หยิบดอกไม้จันทน์มาเล่นกัน ไม่คุยเล่นส่งเสียงดัง หรือหัวเราะสนุกสนาน เพื่อเป็นการให้เกียรติแก่ผู้วายชนม์ และญาติผู้เสียชีวิต ซึ่งหลายท่านใช้ช่วงเวลาวางดอกไม้จันทน์ในการตั้งจิตอุทิศส่วนกุศล หรือขอขมาลาโทษผู้เสียชีวิต

5.ไม่ควรนำดอกไม้จันทน์กลับบ้าน 

เช่นเดียวกับของแจกงานศพชิ้นอื่น ๆ อย่างพวงหรีด ยกเว้นของชำร่วยงานศพ หรือของที่ระลึกงานศพที่มีเพื่อแทนคำขอบคุณที่มาร่วมงานที่สามารถนำกลับบ้านได้ เพราะมีความเชื่อว่าการนำของจากงานศพ เช่น ดอกไม้จันทน์ พวงหรีด หรือดอกไม้งานศพขึ้นมาในรถ หรือเอากลับบ้านจะเป็นการพาโชคร้ายมาสู่คนในบ้านด้วย ซึ่งในปัจจุบันก็มีบริการจัดส่งพวงหรีด ดอกไม้จันทน์ และของที่ระลึกงานฌาปนกิจจากผู้ให้บริการ ถึงหน้างานส่วนหนึ่งก็เพื่อลดความกังวลในการนำสิ่งของเหล่านี้ขึ้นรถจากการไปรับด้วยตัวเอง 

อย่างไรก็ตามความเชื่อเหล่านี้เป็นเพียงความเชื่อที่กระจายไปในสังคมไทย ไม่ได้ระบุเป็นข้อห้ามชัดเจน ซึ่งคุณสามารถเลือกทำตามความเชื่อ ความสะดวกใจของตัวเอง เพราะความสำคัญสูงสุดของการวางดอกไม้จันทน์ และดอกไม้จันทน์ช่อประธานนั้นคือ การตั้งใจแสดงถึงความเคารพครั้งสุดท้ายต่อผู้วายชนม์ ข้อห้าม และความเชื่อต่าง ๆ อาจเป็นเพียงกุศโลบายเพื่อให้ผู้ที่มาเคารพศพอยู่ในอาการ สงบ สำรวม 

และหากคุณต้องการสั่งของแจกงานศพ  เช่น โกศรูปแบบต่าง ๆ ที่สวยงาม ทั้งโกศมุก โกศเบญจรงค์ ดอกไม้จันทน์ ดอกไม้จันทน์ช่อประทาน เหรียญโปรยทาน หรือของที่ระลึกงานศพ ของชำร่วยงานศพ ของที่ระลึกงานฌาปนกิจศพ ที่ Funeralthai ให้บริการจัดจำหน่ายของชำร่วยงานขาวดำ ของแจกงานศพ ของที่ระลึกงานศพ หรือของที่ระลึกในงานฌาปนกิจ ของชำร่วยงานพระราชทานเพลิงศพ, หนังสืองานศพ, E การ์ดงานศพ, พวงหรีด, พวงหรีดดอกไม้สดชาววัง รวมไปถึงอาหารว่างงานศพ Snack Box อบร้อน สดใหม่ ส่งด่วนวันต่อวัน ด้วยประสบการณ์กว่า 50 ปี

Funeralthai: ร้านพรมงคล 

ของชำร่วยงานศพ ใหม่ล่าสุด 2023 กว่า 1000+แบบ ราคาถูก เริ่มต้น 8 บาท  สั่งเลย ส่งด่วนทั่วไทย

โทร.  02-225-8283, 089-969-9945